TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Mandal, AFSÜ’de Konferans Verdi

Üniversitemizin konuğu olan TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal, “Bilim, Teknoloji ve Yenilik Ekosisteminde Durum Değerlendirmesi ve TÜBİTAK Odaklı Yeni Süreçler” başlıklı bir konferans verdi. Konferansın ardından 2019 yılında AFSÜ öğretim üyeleri arasında Akademik Teşvik Puanı sıralamasında ilk 5’e giren öğretim üyelerine hediye takdim edildi.

Zafer Sağlık Külliyesi Mavi Salondaki konferansa Afyonkarahisar Valisi Mustafa Tutulmaz, AKÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Karakaş, Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürü Akın Yıldırım, İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Serhat Korkmaz, İl Millî Eğitim Müdürü Metin Yalçın, Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Adem Aslan ve Prof. Dr. Ümit Dündar, fakülte ve yüksekokul dekanları, akademik ve idari personel ile öğrenciler katıldı.

Prof. Dr. Okumuş: “Kaliteli, etkili ve yaygın bir sağlık hizmetinin ön koşulu, Türkiye’de kişi başına düşen millî geliri artırmaktır.”

Saygı Duruşu ve İstiklal Marşının okunması ile başlayan programda bir konuşma yapan AFSÜ Rektörü Prof. Dr. Nurullah Okumuş, “Türkiye’nin gelişimine yön veren kurumların ön sırasında yer alan Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’nun başkanı, değerli bilim insanı Sayın Prof. Dr. Hasan Mandal’ı ağırlamaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum.” dedi.

1963’te kurulan ve çığır açıcı bilimsel atılımlarla Türkiye’nin millî teknoloji hamlesine ve dönüşümüne liderlik edecek öncü kurum olma vizyonuyla hareket eden TÜBİTAK’ın, ülkemizin gözbebeği kurumlarından biri olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Okumuş, Türkiye’nin sürdürülebilir gelişmesine hizmet eden TÜBİTAK’ın, akademik ve endüstriyel araştırma-geliştirme çalışmalarını ve yenilikleri desteklemenin yanı sıra ulusal öncelikler doğrultusunda ülkemizin bilim ve teknoloji politikalarını da belirlediğini ifade etti.

Bilim insanlarının yurt içi ve dışı akademik faaliyetlerini burs ve ödüller ile destekleyen TÜBİTAK’ın, kamu kurumlarımızın ve sanayimizin yanı sıra üniversitelerimizin de projelerini fonlayarak, ülkemizin rekabet gücünü artırdığının altını çizen Prof. Dr. Okumuş, “Prof. Dr. Hasan Mandal hocamıza hem üniversitemiz hem de milletimiz adına TÜBİTAK’ın bu faaliyetleri dolayısıyla teşekkür ediyorum.” dedi.

Prof. Dr. Okumuş şöyle konuştu: “Bu salondaki herkesin bildiği gibi kaliteli sağlık hizmetlerinin düzgün, doğru ve etkili olarak sunumu, son derece yüksek bir maliyete sahiptir. Bu maliyetin, merkezi bütçeden karşılanmasının sürdürülebilir olmayışı, sağlık sistemimizi çıkmaza sürüklemektedir. Bunun için özellikle yataklı sağlık hizmeti veren kurumların gelir ve giderleri, gerçekçi ve dengeli bir çerçeveye oturtulmalıdır. Mevcut şartlarda bu dengeyi sağlamakta oldukça zorlandığımızı belirtmeden geçemeyeceğim. Kaliteli, etkili ve yaygın bir sağlık hizmetinin ön koşulu, Türkiye’de kişi başına düşen millî geliri artırmaktır.

Ülkeleri dünya sırlamasında öne çıkaran göstergelerden biri, hiç şüphesiz kişi başına düşen millî gelir seviyeleridir. Bu göstergeyi belirleyen husus ise sadece ne kadar tükettiğimiz değil ne kadar ürettiğimiz, ürettiğimizin ne kadarını ihraç ettiğimiz ve ihraç edilen ürünlerin birim fiyatının ne olduğudur.

TÜBİTAK’ın Vizyon 2023 çalışmasında ülkemizin orta-düşük ve düşük teknolojili ürün üretiminden, orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün üretimine geçmesi hedef olarak belirlenmiştir. AFSÜ olarak biz de özellikle tıbbi ve aromatik bitkiler ve yerli ilaç üretimi gibi sahalarda, orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünler üzerinde Ar-Ge faaliyetleri yapmak üzere somut adımlar atmış bulunuyoruz. İnşallah sağlık alanında ilaçtan tıbbi cihaz ve ekipmana, ihtiyacımız olan ürünlerin en azıdan bir kısmını üretmeyi, kurumlarımızda kullanmayı ve pazarlamayı planlıyoruz. Hedefimiz öncelikle ülkemizin bu alanlarda ithalatını azaltmaya sonra da inşallah ülkemize döviz girdisi sağlamaya katkıda bulunmaktır. Tabii burada özellikle vurgulamak istediğim bir nokta da geliştirdiğimiz ve ürettiğimiz ürünlerin vatandaşlarımızın sağlığının korunmasında ve sağlıklarını geri kazanmalarında kullanılmasının öncelikli olduğudur.

Bu üretim hedefinin hayata geçmesi, şüphesiz, siz değerli bilim insanlarının ve araştırmacıların gayretleriyle mümkün olacaktır. Ar-Ge yapan, Ar-Ge yaptıran, bunu finansman olarak destekleyen TÜBİTAK’ın başkanı Sayın Prof. Dr. Hasan Mandal’ın, bu konudaki kurumsal destekler anlamında bizleri bilgilendireceğini belirtmek istiyorum.

“AFSÜ, lokomotif kurum olma işlevinin bilincinde çalışmalar gerçekleştirmektedir.”

Günümüzde ülkeler, bölgeler ve iller arası rekabette farklılaşmak ve potansiyelleri harekete geçiren ve yenilikçiliğe dayalı bir üretim yapısı oluşturmak, öncelik kazanmış bulunmaktadır. Rekabet gücünün ve toplumsal refahın artırılması yolunda bilimsel bir anlayışla özel bir çaba geliştirmesi beklenen; yapısal ve temel bir strateji ile bulunduğu bölgenin lokomotifi olan kurumlar ise hiç kuşkusuz üniversitelerdir.

Nitelikli sağlık personeli yetiştirerek ülkemizin sağlık hizmet sunumuna katkıda bulunmak, sağlık alanında bilimsel çalışmalar yapmak; sağlık teknolojisine, ilaç geliştirilmesine ve üretimine katkıda bulunmak amacıyla, sağlık temalı bir üniversite olarak faaliyet gösteren AFSÜ, lokomotif kurum olma işlevinin bilincinde çalışmalar gerçekleştirmektedir.

Toplumsal refahın gelişmesi bakımından iş birliği yapma potansiyeline sahip kuruluşların ve inovasyonu destekleyici iklim ve hizmetlerin canlılığı önemlidir. Bu bağlamda şehrimizdeki ve bölgemizdeki işletmeleri, eğitim kurumlarını, kamu kurumlarını, özel sektör kuruluşlarını AFSÜ ile iletişime, etkileşime ve iş birliğine davet ediyoruz. AFSÜ olarak şehrimizin ve bölgemizin, dolayısıyla ülkemizin kalkınmasında avantaj sağlayacak her tür projeye 7/24 katkı sunmaya hazır olduğumuzu burada bir kez daha ifade etmek istiyorum.

Bizi kırmayarak davetimize icabet eden Prof. Dr. Hasan Mandal hocamıza bir kez daha teşekkür ediyorum. Umarım hepimiz için yararlı bir konferans olur. Sayın başkanımızı ve siz değerli akademisyenlerimizi tekrar saygıyla selamlıyorum.”

Vali Tutulmaz: “Çağımız üretme çağı ama üretirken nitelikli üretmemiz lazım”

Konferans öncesi bir selamlama konuşması yapan Vali Tutulmaz, “Çağımızda, günün gelişmesi bir gün sonraya göre eskimiş oluyor. Bu demek oluyor ki son derece hızlı bir dünyada yaşıyoruz. Bu hızlı gelişmeye Türkiye olarak ayak uydurmamız gerekiyor. Buna ayak uyduramadığımız zaman karşılaşacağımız sıkıntılar komşu ülkelerde gördüğümüzden farklı olmayacaktır.” dedi.

Vali Tutulmaz şöyle konuştu: “Bunu özellikle belirtmek istiyorum: Çağımız üretme çağı ama üretirken nitelikli üretmemiz lazım. Yüksek teknoloji ile üretmemiz lazım. Bazen çağı yakalamak diyoruz ama aslında çağın da önüne geçilmesi gerekiyor. Bunların hepsi kendiliğinden olacak şeyler değil. Emek verilmesi gerekiyor. Bilim üretilmesi gerekiyor. Bilgi üretilmesi gerekiyor. Bunun için de büyük çaba gerekiyor. Tabii bunu sağlayacak yapılanmalar da gerekiyor.

TÜBİTAK yeni bir kuruluş değil, yıllardan beri önemli çalışmalara imza atmıştır. Bunun yanında devletimizin desteklediği, devletimize bağlı şirketler var. Bunların son yıllardaki çalışmaları bizim gurur kaynağımız oldu. Yeterli mi diye soracak olursak; tabii ki değil. Biz artık her alanda önde olmak zorundayız. Gerek coğrafi olarak bulunduğumuz konum, gerekse de İslam dünyasının öcüsü olmamız nedeniyle bizim nitelikli üretim yapmamız gerekir.

Bugün değerli hocamız gelinen son noktayı bizlerle paylaşacak. Kendi adımıza bunlardan faydalanırsak ve geleceğimizi siz değerli gençlerimizin kuracağını da değerlendirerek daha güzel günlerin bizleri beklediğine inandığımı belirtmek istiyorum. İlimizde, verimli geçeceğine inandığım bu programın düzenlenmesinde ve gerçekleşmesinde emeği olan herkese teşekkür ediyorum.”

Prof. Dr. Mandal: “Nitelikli insan kaynağı ve mevzuat konularında gerekli ekosistemin oluşturulmasını hedefliyoruz.”

TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal konuşmasına, daha önce ders verdiği bir kampüste ve Afyonkarahisar’da bulunmaktan büyük memnuniyet duyduğunu ifade ederek başladı. Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesinin, sağlık bilimleri temalı bir üniversite olarak son derece önemli bir fonksiyonu olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Mandal, bilim dünyasını şekillendiren imkânlar ve ekosistem beklentileri, Ar-Ge ve yenilik sürçlerinde dönüşüm, artan çözüm odaklılık gereği gibi konu başlıkları üzerinde durdu. Prof. Dr. Mandal, “Yükselen teknoloji eğilimlerinin çözüm sağlaması beklenen uygulama alanları ile doğrudan birlikte ele alınarak potansiyel çıktı ve etkilerinin öngörülmesi gündemdedir.” dedi.

On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023) kapsamında Ar-Ge ve yeniliğin önemi üzerinde duran Prof. Dr. Mandal, daha fazla değer üreten, daha adil paylaşan, daha güçlü ve müreffeh Türkiye ideali doğrultusunda yürütülen milli teknoloji hamlesinde TÜBİTAK’ın üstlendiği fonksiyona ilişkin açıklamalarda bulundu. Biyoteknolojik ilaçlar gibi yüksek teknoloji gerektiren alanlar başta olmak üzere Ar-Ge, üretim, nitelikli insan kaynağı ve mevzuat konularında gerekli ekosistemin oluşturulmasının hedeflendiğini kaydeden Prof. Dr. Mandal, ilaç ve tıbbi cihaz alanında yeni nesil sağlık girişimcileri havuzu ile ilaç ve tıbbi cihazların yerli üretimine yönelik destek programlarının gündemde olduğunu belirtti.

Türkiye’nin bilim, teknoloji ve yenilik kapsamında önemli artışlar hedeflediğini vurgulayan Prof. Dr. Mandal, ar-ge harcamalarının GSYH’ya oranı ve Ar-Ge personeli sayısında 2023 yılında %75 artış öngörüldüğünü söyledi. TÜBİTAK Sağlık Alanı 2020 Hedef Odaklı Çağrı Takvimi hakkında bilgi veren Prof. Dr. Mandal, sağlıkta dijital teknolojiler, ilaç, biyomedikal ekipman teknolojileri, biyonanoteknoloji ve biyomalzemeler, klinik araştırmalar, aşı ve tanıbilim alanlarında toplam 22 çağrının söz konusu olduğunu kaydetti.

TÜBİTAK’ın Sağlık Bilimleri Alanındaki Destekleri

TÜBİTAK’ın, Yenilikçi/Referans İlaçlar: Yeni Molekül Keşfi başlığında, yerli ve milli ilaç geliştirilmesi amacıyla özgün moleküllerin bulunması, laboratuvarda aktivitelerinin tayini ile katma değeri yüksek yeni moleküllerin elde edilmesine yönelik desteğinin olduğunu belirten Prof. Dr. Mandal, tercihen özel sektör ortaklı akademik projelerin beklendiğini ifade etti. Prof. Dr. Mandal, Biyoteknolojik ve Biyobenzer İlaçlar başlığında ise öncelikle patent süresi biten ve ülkemizde yerli olarak üretilmeyen, pazar potansiyeli yüksek ilaçların biyobenzerlerinin ve özgün biyoteknolojik ilaçların geliştirilmesine yönelik destek verileceğini belirtti.

Yerli Aşı ve İmmünolojik Ürünler başlığında Türkiye’de sık kullanılan ancak yerli üretimi olmayan, millî güvenlik açısından kritik aşıların ve immünolojik ürünlerin geliştirilmesine yönelik destek verileceğine işaret eden Prof. Dr. Mandal, Sağlıkta Yapay Zeka Teknolojileri başlığında ise Yapay zeka tabanlı teknolojilerin sağlık sektöründe kullanılmasına yönelik desteklerin söz konusu olacağını kaydetti.

TÜBİTAK’ın AR-GE harcamalarındaki en büyük payın %56,9 ile özel sektöre ait olduğunu ve bunun ilerleyen yıllarda %65’e ulaşmasını beklediklerini ifade eden Prof. Dr. Mandal, önümüzdeki dönemde yapay zekâ ve alt dallarına verilecek desteklerin artırılacağını söyledi. Prof. Dr. Hasan Mandal, temel stratejilerinin araştırma, teknoloji geliştirme ve yenilik ekosisteminde nitelikli bilgi ve nitelikli insan yetiştirmek olduğunu vurguladı.

Araştırmacıların giderek daha fazla ve farklı mekanizmalarla kaynak sağlama eğiliminde olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Mandal, TÜBİTAK’tan beklentilerin daha çok maddi destek almak yönünde olduğunu, diğer taraftan TÜBİTAK’ın vermiş olduğu desteklerin, bir sorunu çözme noktasında sağlandığının altını çizdi. Hedef-odaklı yaklaşımlar kapsamında Ar-Ge süreçlerini yönetmenin Ar-Ge yapmaktan daha önemli hâle geldiğini dile getiren Prof. Dr. Mandal, “Geçmişte araştırma yapma noktası ön plandaydı fakat bu tür fonlama mekanizması giderek azalıyor. Artık daha fazla bir sorunun çözümüne yönelik projeler dikkate alınıyor. Ek olarak sizin yapmış olduğunuz araştırmanın başkaları tarafından kullanılabiliyor olması da çok önemli bir kriter.” şeklinde konuştu.

Soru cevap bölümü ile sona eren konferansın ardından Vali Mustafa Tutulmaz, Prof. Dr. Mandal’a hediye takdim etti. Etkinlik, Prof. Dr. Mandal’ın ve AFSÜ RektörÜ Prof. Dr. Okumuş’un ve AKÜ Rektörü Prof. Dr. Karakaş’ın, 2019 yılında AFSÜ öğretim üyeleri arasında Akademik Teşvik Puanı sıralamasında ilk 5’e giren öğretim üyeleri Doç. Dr. Nuran Doğan, Doç. Dr. Cengiz Sarıkürkcü, Prof. Dr. İsmet Doğan, Dr. Öğr. Üyesi Çiğdem Özer Gökaslan ve Dr. Öğr. Üyesi İbrahim Eker’e hediye takdimi ile sona erdi.